پاشکۆ – شۆڕشی ڕوسیه‌

پاشکۆ- شۆڕشی ڕوسیە

ئه‌م پاشکۆیه‌ی (FAQ) بۆ ئه‌وه‌یه‌، كه‌ به‌ چڕوپڕی لێدوان له‌سه‌ر شۆڕشی ڕوسیە و كارایی ئایدۆلۆجی لێنینیستی و پراكتیزه‌كردنی لەسەر سه‌رئه‌نجامه‌کانی، بکرێت. بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە تەنیا هۆیه‌ك بۆچی لێنینزم له‌ هه‌ندێك به‌شی بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕانه‌ی شۆڕشی ڕوسیەدا پەیگیرانە وه‌رگیرا، لێرەدا سودبه‌خش دەبێت ئەوە بخرێتە ڕوو، كه‌ ئه‌لێكسه‌ندر بێركمان به‌ئەفسانەی بۆلشەڤیکینێوی دەبات. ئه‌مه‌ش واتە مشتومڕكردن له‌سه‌ر لایه‌نە دیاریکراوەکانی شۆڕسه‌كه‌ ونیشاندانی ئەوەی، كه‌ چۆن لێنینزم یارمه‌تی تێشكانی بیری‌ ئازادیخوازانه‌ی داوە، كه‌ تێیدا بوون. هه‌روه‌ها واتە توێژینه‌وه‌ی هاوبەش، بۆ بینینی سه‌رده‌می هاوچەرخ، پاساوی لێنینیستی بۆ کار و کردەوەی بۆلشەڤیکه‌كان ئایا تازەگییان تێدا ماوە. هه‌روا واتە توێژینه‌ی قوڵی ڕوداوه‌كانی ناو شۆڕشه‌كه‌ ( لەوانە ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی كرۆنشتات‌ ئازاری 1921 و كاریگه‌ری ئازادیخوازانەی بزووتنه‌وەی ماخنۆڤیستی) بۆ دەرکەوتنی ئەوەی ئایا لەو کاتەدا ئەڵتەناتیڤ بووە بۆ لێنینزم. خۆشبه‌ختانه‌ وه‌ڵامه‌كه‌ ئەرێیە.

هه‌ر وه‌كو له‌م پاشکۆیه‌دا به‌پوختی هه‌ڵوێستی خۆمان ده‌رده‌بڕین، کردەوە و ئایدیۆلۆجی بۆلشه‌ڤیكی كاریگه‌ریه‌كی یەکلاکەرەوەی له‌سه‌ر پێشنه‌كه‌وتن کەوڵکردنی شۆڕش هەبوو. له‌تەك ناوەندییەتەکەی تێڕوانینی ڕامیارییانەی له‌سه‌ره‌وه‌ بۆخوه‌ره‌وه‌، كه‌ به‌ئاشكرا شێوه‌ی ئابووری سه‌رمایه‌داری ده‌وڵه‌تی و ئامانجی ده‌سه‌ڵاتی پارت، ده‌بینرا. لێنینیزم بەر له‌وه‌ی جه‌نگی ناوخۆ ده‌ست پێبكات، به‌ ئاراستەیەکی سەرکوتگەرانە پاڵی به‌شۆڕشه‌وه‌ نا( زۆربه‌ی لێکدانەوە هاوبەشە لینینیسته‌كان بۆ ئەوەی کە هەڵە لە چیدا بوو). لێنینیزم بە ڕادەی پێویست، ڕاستی ڕه‌خنه‌ی ئه‌ناركستی له‌ ماركسیزم سەلماند. ئه‌ناركیستەکان لەوە دڵنیان کە توێژینەوه‌کانیان بۆ شۆڕشی ڕوسیە دەستکورتی بۆلشه‌ڤیزم وه‌ك بزووتنه‌وه‌یه‌كی شۆڕشگێڕانه‌ و نیشانەی هزری ئازادیخوازانه‌، بۆ هه‌ر یه‌كێك كه‌ ده‌یه‌وێت كه‌ جیهان بگۆڕێت، دەسەلمێنن.

له‌ سه‌رده‌می شۆرشی ڕوسیه‌دا چی ڕوویدا؟
یاخیبوونی کڕۆنشتات چی بوو؟
چی بووه‌ هۆی تێکشکانی شۆڕشی ڕوسیه‌؟
ئایدیۆلۆژی بۆلشه‌ڤیکی چۆن به‌شداری له‌ تێکشکانی شۆرشدا کرد؟
ئایا هیچ ئۆپۆزسیۆنێکی بۆلشه‌ڤیکی ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی که‌تواری بوو؟
بۆچی بزاڤی ماڤنۆڤیستی خۆی وه‌ك ئه‌ڵته‌رناتیڤی بۆلشه‌ڤیزم خسته‌ ڕوو؟

له‌ سه‌رده‌می شۆرشی ڕوسیه‌دا چی ڕوویدا؟


1
ئایا ده‌توانی کورته‌یه‌ك له‌وه‌ی له‌ 1917 دا ڕوویدا به‌ده‌سته‌وه‌ بده‌ی؟
2
بۆلشه‌ڤیکه‌کان چۆن پشتیوانی جه‌ماوه‌رییان به‌ده‌ست هێنا؟
3
ئایا به‌دڵنیاییه‌وه‌ شۆڕشی ڕوسی سه‌لماندی، که‌ پارته‌ پێشڕه‌وه‌کان کاران؟
4 “
ده‌وڵه‌ت و شۆڕشی لێنين پاش ئۆکتۆبه‌ر چی پیاده‌ کرد؟
5
ئایا به‌ڕاستی بۆلشه‌ڤیکه‌کان ئامانجیان ده‌سه‌لاتی ئه‌نجومه‌نی بوو؟
6
پاش ئۆکتۆبه‌ر ئه‌نجومه‌نه‌کان چییان به‌سه‌ر هات؟
7
بزاڤی کۆمیته‌ی کارخانه‌کان چۆن گه‌شه‌یان کرد؟
8
هه‌ڵوێستی بۆلشه‌ڤیکه‌کان به‌رامبه‌ر کۆنترۆڵی کرێکارانله‌ ساڵی1917دا چی بوو؟
9
کۆمیته‌ی کارخانه‌کان پاش ئۆکتۆبه‌ر چییان به‌سه‌ر هات؟
10ڕامیارییه‌ ئابوورییه‌کانی بۆشله‌ڤیك له‌ 1918دا چی بوون؟
11
ئایا رامیارییه‌ ئابوورییه‌کانی بۆلشه‌ڤیك کارا بوون؟
12
ئایا ئه‌ڵته‌رناتیڤ بۆ سه‌رمایه‌داری ده‌وڵه‌تیو کۆمونیزمی جه‌نگیلێنین هه‌بوو؟
13
ئایا بۆلشه‌ڤیکه‌کان بواری یه‌کێتییه‌ پیشه‌ییه‌ سه‌ربه‌خۆیه‌کانیان ده‌دا؟
14
ئایا له‌شکری سوور به‌ راستی له‌شکرێکی شۆرشگێڕ بوو؟
15
ئایا له‌شکری سوور لێوان بوو له‌ هۆشیاری سۆشیالیستی؟
16
جه‌نگی نێوخۆیی چۆن ده‌ستی پێکرد و په‌ره‌ی سه‌ند؟
17
ئایا جه‌نگی نێوخۆیی ته‌نیا له‌ نێوان سووره‌کان و سپییه‌کان بوو؟
18
فراوانی ده‌ستێوه‌ردانی ئیمپریالیزم چۆن بوو؟
19
ئایا کۆتایی جه‌نگی نێوخۆیی، ڕامیارییه‌کانی بۆلشه‌ڤیکی گۆڕی؟
20
ئایا ده‌توانرێت تیرۆری سوور و چێکا پاساوی هه‌بێت؟
21
ئایا ڕامیارییه‌ جوتیارییه‌کانی بۆلشه‌ڤیك کاریان کرد؟
22 ئایا ئه‌ڵته‌رناتیڤ بۆ داواکاری دانه‌وێڵه‌ هه‌بوو؟
23
ئایا سه‌رکوتی ئۆپۆزسیۆنی سۆشیالیست پاساوی هه‌بوو؟
24
ئه‌نارکیسته‌کان له‌ سه‌رده‌می شۆرشدا چییان کرد؟
25
ئایاشۆڕشی ڕوسی ئه‌نارکیزمی پاشه‌کشه‌ پێکرد؟

یاخیبوونی کڕۆنشتات چی بوو؟


1
بۆچی یاخیبوونی کرۆنشتات گرنگی هه‌یه‌؟
2
چوارچێوه‌ی شۆڕشی کرۆنشتات چی بوو؟
3
به‌رنامه‌ی کرۆنشتات چی بوو؟
4
ئایا یاخیبوونی کرۆنشتات ڕه‌نگدانه‌وه‌ی توڕه‌یی جوتیارانبوو؟
5
ئه‌و پاگه‌ندانه‌ چی بوون که‌ بۆلشه‌ڤیکه‌کان له‌مه‌ڕ کرۆنشتات بڵاویان ده‌کردنه‌وه‌؟
6
ئایا شۆرشی کرۆنشتات پیلانی سپییه‌کان بوو؟
7
په‌یوه‌ندی که‌توارییانه‌ی کڕۆنشتات و سپییه‌کان چی بوو؟
8
ئایا یاخیبوون ده‌ریاوانانی نوێی به‌دیهێنا؟
9
ئایا کرۆنشتات له‌ڕووی رامایرییه‌وه‌ جیاواز بوو؟
10
بۆچی کرێکارانی پترۆگراد پشتیوانیان له‌ کرۆنشتات نه‌کرد؟
11
ئایا سپییه‌کان له‌ ماوه‌ی شۆڕشی کرۆنشتات دا هه‌ڕه‌شه‌ بوون؟
12
ئایا وڵات وا شه‌که‌ت بوو، که‌ توانای به‌رقه‌راربوونی دیموکراسی ئه‌نجومه‌نیی نه‌بێت؟
13
ئایا ئه‌ڵته‌رناتیڤی راستینه‌ بۆ کرۆنشتات شۆڕشی سێیه‌مله‌ ئارادا بوو؟
14
ترۆتسکیسته‌ هاوچه‌رخه‌ هه‌نووکه‌ییه‌کان چۆن به‌سه‌رهاتی (کرۆنشتات)یان شێواند؟
15
کڕۆنشتات له‌مه‌ڕ بۆلشه‌ڤیزم چیمان پێڕاده‌گه‌یێنێت؟

چی بووه‌ هۆی تێکشکانی شۆڕشی ڕوسیه‌؟


1
ئایا ئه‌نارکیسته‌کان ئه‌و هۆکاره‌ بابه‌تییانه‌ی که‌ ڕووبه‌رووی شۆڕشی ڕوسی بوون، له‌به‌رچاو ناگرن؟
2
ئایا هۆکاره‌ بابه‌تییه‌کانده‌توانن که‌تواری تێكشکانی بۆلشه‌ڤیزم ڕوون ده‌که‌نه‌وه‌؟
3
ئایا جه‌نگی نێوخۆیی ده‌توانێت تێكشکانی بۆلشه‌ڤیزم ڕوون بکاته‌وه‌؟
4
ئایا وێرانی ئابووری و دابڕان شۆڕشیان له‌ناوبرد؟
5
ئایا چینی کرێکاری ڕوسیه‌ پرشوباڵاو یا ناچینبوو؟
6
ئایا بۆلشه‌ڤیکه‌کان له‌سه‌ر کاره‌کانیان لۆمه‌ی هۆکاره‌ بابه‌تییه‌کانیان ده‌کرد؟

ئایدیۆلۆژی بۆلشه‌ڤیکی چۆن به‌شداری له‌ تێکشکانی شۆرشدا کرد؟


1.
ماتریالیزمی مێژوویی مارکسیستیی چۆن کارایی له‌سه‌ر بۆلشه‌ڤیزم دانا؟
2.
بۆچی تیئۆری مارکسیستی ده‌وڵه‌ت، ده‌سه‌ڵاتی چینی کرێکاری لاواز کرد؟
3.
چۆن وتاره‌که‌ی ئینگلس له‌مه‌ڕ ده‌سه‌ڵاتکارایی له‌سه‌ر شۆڕش دانا؟
4.
تێڕوانینی بۆلشه‌ڤیك بۆ دێمۆکراسی چی بوو؟
5.
کارایی تێڕوانینی بۆلشه‌ڤیکی له‌سه‌ر سۆشیالیزمچی بوو؟
6.
به‌رته‌ری میللیکردنه‌وه‌ی بۆلشه‌ڤیکی چۆن کارایی له‌سه‌ر شۆڕش دانا؟
7.
به‌رته‌ری ناوه‌ندیکردنه‌وه‌ی بۆلشه‌ڤیکی چۆن کارایی له‌سه‌ر شۆڕش دان؟
8.
چۆن ئامانجبوونی ده‌سه‌ڵاتی پارت، به‌سه‌ر شۆڕشدا زاڵبوو؟

ئایا هیچ ئۆپۆزسیۆنێکی بۆلشه‌ڤیکی ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی که‌تواری بوو؟


1.
ئایا کۆمونیسته‌ چه‌په‌کانی 1918دا ئه‌ڵته‌رناتیڤ بوون؟
2.
سنوورداربوونه‌کانی ئۆپۆزسیۆنی کرێکاریی 1920 چی بوون؟
3.
ئه‌ی ئۆپۆزسیۆنی چه‌پیی ترۆتسکی له‌ 1920دا چی بوو؟
4.
ئه‌م ئۆپۆزسیۆنانه‌ له‌مه‌ڕ لێنینیزم چیمان پێڕاده‌گه‌یێنن؟

بۆچی بزاڤی ماڤنۆڤیستی خۆی وه‌ك ئه‌ڵته‌رناتیڤی بۆلشه‌ڤیزم خسته‌ ڕوو؟


1.
نێستۆر ماخنۆ کێ بوو؟
2.
بۆچی بزاڤه‌که‌ هه‌ڵگری ناوی ماخنۆ بوو؟
3.
بۆچی ماخنۆ به‌ باتکۆناوده‌برا؟
4.
ئایا ده‌توانی کورته‌یه‌ك له‌مه‌ڕ بزاڤی ماخنۆڤیستی به‌ ده‌سته‌وه‌ بده‌ی؟
5.
مخنۆڤیسته‌کان چۆن ڕێکخراو بووبوون؟
6.
ئایا ماخنۆڤیسته‌کان به‌رنامه‌ی ڕۆنانی کۆمه‌ڵایه‌تییان هه‌بوو؟
7.
ئایا بیرۆکه‌کانی خۆیان کرده‌یی کرده‌وه‌؟
8.
ئایاماخنۆڤیسته‌کان، هه‌ر کۆلاکه‌کان نه‌بوون؟
9.
ئایا ماخنۆڤیسته‌کان دژهسامی و به‌رنامه‌گه‌را نه‌بوون؟
10.
ئایا ماخنۆڤیسته‌کان ڕکیان له‌ شار و کرێکاران ده‌بووه‌وه‌؟
11.
ئایا ماخنۆڤیسته‌کان نه‌ته‌وه‌یی بوون؟
12.
ئایا ماخنۆڤیسته‌کان کۆمه‌کی سپییه‌کانیان ده‌کرد؟
13.
په‌یوه‌ندی بۆلشه‌ڤیکه‌کان و بزاڤه‌که‌ چۆن بوو؟
14.
جیاوازی ماخنۆڤیسته‌کان و بۆلشه‌ڤیکه‌کان چی بوو؟
15.
پاشڕه‌وانی هاوچه‌رخی بۆلشه‌ڤیزم چۆن بوختان بۆ ماخنۆڤیسته‌کان ده‌که‌ن؟
16.
له‌ ماخنۆڤیسته‌کانه‌وه‌ چ وانه‌گه‌لێك ده‌توانین فێربین؟

گەڕانەوە بۆ سەرەتا

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s


%d هاوشێوەی ئەم بلۆگەرانە: